Osteoporoz

Kemik Erimesi, Osteoporoz

Kemik erimesi (Osteoporoz) kısaca; mevcut kemik kütlesinin azalması, kemiklerin zayıflaması ve mineral (kalsiyum) içeriğinin azalması sonucu süngerimsi hal alması ile , kolayca kırılabilir duruma gelmesi olarak tanımlanabilir. Osteoporozun, menopoz sonrası ve yaşlılık olmak üzere iki tipi vardır. Menopozal osteoporoz, kadınlarda menopoz sonrası 10-15 yıl içinde ortaya çıkmaktadır ve genellikle süngerimsi (trabekular) kemikte görülür. Lombar omurgada (bel kemiğinde) şiddetli ağrı, şekil bozukluğu ve kemik (bacak) kırıkları sıktır. Kemik kütlesi normalden %33 daha düşüktür.
Yaşlılık osteoporozu ise, daha çok 70 yaşından sonra hem kadınlarda hem de erkeklerde ortaya çıkar. Süngerimsi ve kortikal kemikler etkilenir. Boy kısalması, şiddetli sırt ağrıları, kalça ve omurga kemiklerinde kırıklar sıklıkla görülür.

Osteoporoz nasıl oluşmaktadır?

Kemik devamlı olarak yapılan ve yıkılan, kendini yenileyen bir organdır. Gençlerde kemik yapımı, yıkımına eşittir. Yaş ilerledikçe giderek yıkım, yapımdan daha fazla olur ve kemik kitlesi azalır. Kadınlarda östrojen hormonu kemiklerin yıkımını önlemektedir. Adet kesimiyle (menopoz), bu hormon azaldığından kemik yıkımı artar. Çocuk ve genç erişkin, yeterli kalsiyum almıyor, güneş ışınlarına yeteri kadar maruz kalmıyorsa, kemik kitlesi azdır. Menopoz sonrası da kolaylıkla kaybedilir. Osteoporoz için kalıtsal bir yatkınlık da vardır.

Osteoporos (kemikerimesi) kadında ne gibi zararlara yol açmaktadır?

Kemik erimesi kemikleri kolay kırılabilir yapar, kalçanın veya omurların kolaylıkla kırılmasına, boyun kısalmasına, kamburlaşmaya, sırt ağrılarına, göğüs kafesinin şekil değişikliğine ve hacminin azalmasına neden olur. Küçülmüş göğüs kafesi kalp ve akciğerin normal çalışmasını engeller. Kalça kırıkları ameliyat gerektirir, ameliyat sonrası kemiğin kaynaması da zordur. Kaynamayan kemikler, hastanın yürüyememesine, başkalarına bağımlı olmasına ve hareketsizliğe neden olarak kemiğin daha da erimesine neden olur.

Kemik erimesi belirtileri nelerdir?

Kemik erimesi belirtileri spesifik değildir. Genelde kırıklar ortaya çıkıncaya kadar herhangi bir belirti ve ağrı olmaz. Ancak bazı kişilerde ileri yaşlarda romatizma zannedilen kemik ağrılarına neden olabilmektedir. Kemik erimesi belirtileri arasında özellikle bel ve kalça ağrıları önemlidir.

Kemik erimesi risk faktörleri nelerdir?

> Kadın ve menapozda olmak
> Beyaz yada Asyalı ırktan gelmek
> Süt ürünleri gibi kalsiyum zengini gıdaları az almak
> Erken menapoz (40 yaşından önce)
> İnce yada küçük vücut yapısı
> Bilek, omurga, pelvik yada kalça kırığı hikayesi
> Kemik gücünü azaltan ilaç kullanımı ( kortizon yada heparin )
> Sigara içmek
> Günde iki alkollü içecekten fazlasını tüketmek
> Düzenli egzersiz yapmamak
> Ailede osteoporoz hikayesi.

Osteoporozun (kemik erimesi) teşhisi nasıl konur? Kemik Dansitometrisi ( Kemik Yoğunluğu Ölçümü ) nasıl yapılır?

Kemik Dansitometresi ile %1 gibi çok düşük oranlardaki kemik kayıpları bile teşhis edilmektedir.Kemik dansitometresi, kemik yoğunluk ölçümüdür. Başka bir deyişle kemiğin kırılganlık riskini belirleyen ölçüm yöntemidir. Osteoporoz saptanırsa kişinin aldığı ilaçtan faydalanma oranı için ilaç takibi de belirli aralıklarla bu cihaz ile yapılmaktadır. Ölçüm birkaç dakika içinde yapılır. Ucuz ve basit bir yöntemdir.
40 yaş ve üzerindeki kadınlar mutlaka kemik yoğunluğu ölçümü yaptırmalıdırlar. Menopoza girmeden önce 40-45 yaş arasında yapılacak kemik yoğunluğu ölçümü menopoz öncesi başlangıç değerlerinin saptanması için önemlidir. Çünkü bir çok kadın doğum sayısı, sigara kullanımı, beslenme alışkanlığı, egzersiz, genetik yapı bibi farklı nedenlerle menopoz dönemine %100 kemik yoğunluğu ile girmemektedir.
Kemik yoğunluğu ölçümünün sıklığı kemiklerinizdeki yoğunluk kaybının derecesine, aldığınız tedaviye ve kemik kaybına neden olan özel durumların sürekliliğine bağlıdır.

Kemik erimesi olan kadınlar, ölçüm dışında hangi kan testlerini de yaptırmalıdırlar?

> Tam kan tahlili
> Açlık kan şekeri
> Kreatinin
> Alkalen Fosfataz
> Serumda kalsiyum ve Fosfor
> Kreatin
> Karaciğer Fonksiyon Testleri
> Tam İdrar Tetkiki
> Osteokalsin 

Erkeklerde Kemik Ermesi Olur Mu?

Erkeklerde kemik erimesi kadınlara göre çok nadir olur ve genellikle erkeklerde kemik erimesi bazı sistemik hastalıkların veya kortizon gibi uzun süre kullanılan ilaçların sonucu olarak ortaya çıkar. Erkeklerde kemik erimesi belirtileri olmayabilir ve belirti vermeyebilir.